Hetkermisforum.nl

Hoorn, 2019

Kermis reportages uit Nederland.

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » ma 12 aug 2019, 20:28

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » ma 12 aug 2019, 20:29

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » di 13 aug 2019, 17:15

In 1572 verklaarde de stad zich voor de Prins van Oranje en werd de stad protestants. Dit betekende dat de processies werden verboden. Maar toch verdween de optocht niet helemaal. Iedere jaarmarkt moesten de schutterijen zich presenteren in het kader van de wapenschouw en marcheerden zij door de stad, teneinde te laten zien dat de stad voorbereid was op een eventueel beleg van de Spanjaarden. Op de dagen dat de schutterijen marcheerden, waren de kramers op de marsroute verplicht hun kramen af te breken opdat de schuttersrijen “bequamelijk en ruym omgaen en passeeren mogen”. Op deze optochten kwam veel volk af, ook van buiten de stad.
De Laurensjaarmarkt (het Sint was door de reformatie van de naam afgehaald) duurde in 1629 al tien dagen. Maar op zondag mochten “vreemde kramers, soowel als burgers” op zondag tot vier uur s'-middags niet verkopen “opdat den Sabbath des Heeren na behoren sal mogen worden geviert”.

De kerkeraad protesteerde heftig tegen de “trekkingen met briefkens” en “draijerijen” (de huidige loterijtenten en het rad van fortuin). Zij noemde deze zaken: “ijdele, onnutte verquistige spelen”. Ook de reizende toneelvoorstellingen en komedianten lagen voortdurend onder vuur vanaf de kansel omdat zij als heidens werden beschouwd door de predikanten. Burgemeesters waren voortdurend aan het schipperen tussen het toestaan en verbieden van voorstellingen, maar een algemeen verbod kwam er nooit.

Dat een kermiszaak ook in die jaren al flink geld opleverde, blijkt uit een verkoop van een kramer uit Noordwijk-Binnen ten overstaan van de Hoornse notaris Marsier in 1659. De tent en “het spel ofte de vertooningen van Venus en Adonis, mette aencleven vandien” werd verkocht voor vijfhonderd gulden.

De stad had een flink financieel gewin bij het houden van de Laurensjaarmarkt. Zo werd alleen aan accijns over de verkoop van stadsbieren gedurende de Laurensjaarmarkt 2.000 gulden ontvangen, wat 10 procent van de jaaropbrengst aan accijns voor stadsbieren was. Vandaar dat de stad niet snel overging tot het niet door laten gaan van de jaarmarkt. Maar in het Rampjaar 1672 en 1673 was de staat van het land dusdanig, dat zij dat besluit moest nemen.

In het Sint Jans Gasthuis werden overdekte standplaatsen voor handelaren ingericht. Behalve in 1656 toen een epidemie ervoor zorgde dat de stad de Laurensjaarmarkt niet liet doorgaan. Toen diende het Gasthuis als ziekenhuis...

Afbeelding

Hoorn, 190813

Vanmiddag kwam Pluvius met een paar fikse maar korte buien langs. Toch was het terrein redelijk gevuld rond een uur of vier. Vandaag was ik met de auto gegaan en op de parkeerplaats aangekomen, viel mij op dat er veel auto's met buitenlandse kentekens stonden. Kennelijk brengt het wisselvallige weer veel toeristen naar de stad en de kermis.

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » wo 14 aug 2019, 19:07

In het gewest Holland vroegen tussen 1700 en 1750 meer dan 800 exploitanten van vermaak een vergunning aan de stad om hun vertoning te kunnen tonen. In 1768 werden zelfs opera's uitgevoerd op de Laurensmarkt. Ene De Neys vroeg in 1768 voor “de intrede van ider persoon 2 stuyvers” voor een bezoek aan de operatent.

In 1720 waren er tekort schuiten en rijtuigen om de vele bezoekers van de jaarmarkt terug naar hun woonsteden te vervoeren. Vele personen konden pas de volgende dag plaats vinden in het openbare vervoer.

In 1783 werden onder druk van de brandwacht de Joodse kramers van de Kerkstraat naar de Ramen verwezen. De omwonenden van de Kerkstraat echter, protesteerden tegen deze gedwongen verhuizing, aangezien de waarde van hun huizen aanzienlijk omlaag zou gaan, doordat men twee keer per jaar de voordelen van de jaarmarkt zou gaan missen. De protesterende burgerij in deze straten bleken bereid de ongemakken van de jaarmarkten in deze smalle straat te accepteren. De burgemeesters besloten daarop aan het protest gehoor te geven en de “Joodsche kooplieden en kramers aldaar wederom te doen plaatzen, mits gemelde kooplieden over elkaar staande gehouden zullen zijn zo ver van elkander met hun stallingen te blijven en hun zeilen zo hoog op te schorren dat door evengemelde straat gemaklijk koetsen & wagens zullen kunnen passeren”. Protesteren omdat je geen kermis meer voor je huis krijgt, heden ten dage niet meer voor te stellen...

In 1795 waren op de Laurensjaarmarkt vermaakzaken te zien die onder meer boden:
“balanceerders, de belegering van Dantzig, berebijt, bergwerkjes, beurselingen, buiksprekers, Chinese schimmen, comediën, draaimolens, electriciteyt en mathematische storingen, een effigie van de erfprins van Oranje, de Engelse pikeurs Price en Watt, glanzen paruycken, de godin Pomona, goochelaars, historische poppenvertoningen, de hoven van China en Berlijn, wilde mannen en kinderen, een kalf met drie poten, vrugten van was, enzovoorts enzovoorts. Wel een verschil met de tegenwoordige kermisattracties.

In datzelfde jaar loofden de edelachtbare heren van de gerechte een zeer hoge beloning van driehonderd carolus guldens uit aan degenen die hen op het spoor kon brengen van ene Storm. Hij had op 14 augustus, dus tijdens de jaarmarkt, op de stoep van kastelein Dirk Wognum 's-morgens tussen zes en zeven uur met zijn degen zware verwondingen toegebracht aan Jacob Seijst uit Amsterdam en Andries Bakker uit Lutjebroek. Helaas voor de regeerders slaagde Storm erin, uit handen van het gerecht te blijven. Ook in de 18e eeuw was het plegen van misdrijven tijdens de jaarmarkt iets wat zeer streng bestraft werd.

De Sint Laurensjaarmarkt werd niet gehouden in 1732, 1744, 1746, 1755, 1770, 1787 en 1795 door oorlogen, eoidemieën, veepest en gek genoeg ook in een poging de paalworm te bestrijden, waarvan men dacht dat die door de houten palen van de tenten van de kermisexploitanten de stad zou zijn binnengebracht, wat natuurlijk grote onzin was...

In de 18e eeuw waren de burgemeesters van de stad de voortdurende discussies met de kerkeraden over de goddeloosheid van het vermaak zat en besloten ze om de pachtopbrengsten van al het vermaak te doen toekomen aan de vrouwengevangenis, de weeshuizen en het oude mannen- en vrouwenhuis, hier deels op de foto. Hierdoor werd het de kerk moeilijk gemaakt om zich nog tegen het vermaak te keren, aangezien de gereformeerden niet in staat waren gebleken deze inrichtingen van voldoende sommen gelds te voorzien om hun taak uit te voeren.

Afbeelding

Hoorn, 190814

Vanmiddag was de familiemiddag. En hoewel Pluvius de hele tijd dreigde (voortdurend zou het een uur later gaan regenen), duurde het tot 6 uur vanavond voordat het begon te regenen. Dus gaat de vrouwenavond nat verlopen. Families waren er genoeg, vanmiddag. Lange rijen, volle zaken, veel kinderwagens en een gezellige sfeer.

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » wo 14 aug 2019, 19:08

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » do 15 aug 2019, 20:51

In de 19e eeuw raakte de stad Hoorn en daardoor ook de beide jaarmarkten ernstig in verval. In een poging het verval van de jaarmarkten (die eigenlijk al als kermis gezien konden worden) te beperken, werden de Palmenmarkt en de Laurensmarkt in 1847 opgeheven en een nieuwe jaarmarkt (de Jacobsmarkt) in juli georganiseerd. Snel bleek echter, dat de julimaand zeer ongelukkig was gekozen, omdat het vele werk op het boerenland ervoor zorgde, dat de nieuwe jaarmarkt niet echt goed werd bezocht. In 1857 werd daarom besloten, tot het houden van een één daagse jaarmarkt op de vierde woensdag van april en opnieuw de Laurensjaarmarkt in augustus als kermis te gaan organiseren.

Vreemd genoeg zorgde dit besluit ervoor, dat de kermis zeer snel ging groeien. Waar begin 19e eeuw nog slechts de Gouw en de Nieuwstraat als kermisterrein werden gebruikt, was dat in 1906 het huidige kermisterrein, minus de Vale Hen, maar inclusief het Nieuwland, het Koepoortsplein en de volledige Ramen. Voor een stad met nog geen 10.000 inwoners een enorm oppervlak.

In 1866 heerste cholera waardoor de jaarmarkt werd afgelast

De exploitant W. Frohn kwam in die tijd per extra trein met zijn wereldberoemde Colloseum, “met voorstellingen in een etablissement van 120 voet, elegant ingericht, tegen elk weer bestand en verlicht met 200 vlammen”.

Een greep uit de attracties in 1899: Amerikaanse Luchtschommel, Stoomcarrousel, Circus Blanus, des Keizers Panorama, Panopticum, Egyptisch Tooverpaleis, Cagliostrovoorstellingen, Kop van Jut en uiteraard diverse Theatervoorstellingen. In datzelfde jaar kwam ook een exploitant genaamd Grünkron enige weken voordat de kermis begon, op zondag naar de kerk aan het Grote Noord en zette daar voor de deur een toestel op straat. Toen de kerkgangers de kerk verlieten, begon hij te filmen. Vlak voor de kermis verscheen in de krant de advertentie die het publiek erop wees, dat in zijn Kinematograaf (geen Bioscoop) het door hemzelf gemaakte tableau “het uitgaan der Hoogmis van de R.C. Kerk St. Cyriacus en Franciscus op het Groote Noord, te Hoorn” zou worden vertoond. Daarnaast vertoonde hij het actuele wereldnieuws, zijnde de Boerenoorlog in Zuid Afrika. Aangezien het weer en het licht tijdens de opname van de film uitstekend was geweest, waren de beelden dusdanig scherp dat het aanwezige publiek dolenthousiast de tent uitliep en velen zich opnieuw bij de kassa meldden. De zaak werd door het publiek bestormd op dusdanige wijze, dat de politie de mensenmassa's moest begeleiden en de zaak tot in de vroege uren nog voorstellingen diende te geven. In die tijd werd de Hoogmis in de kerk door zo'n duizend mensen bezocht en het was duidelijk dat iedereen zichzelf of zijn bekenden wel op het witte doek terug wilde zien.
Als enige van de genoemde zaken is deze zaak nog steeds op de kermis aanwezig, weliswaar in een nieuw jasje. Toevalligerwijze op dezelfde plek als waar in 1899 deze zaak stond, namelijk het Ramen.

Afbeelding

Hoorn, 190815

Beelden van donderdagavond vroeg. Het is niet al te druk op het terrein. Stilte voor de storm van morgen? Hopelijk niet wat het weer betreft. De ene weerman zegt dat het pas rond middernacht zal gaan regenen en de andere dat het al om negen uur in de avond komt. Hopelijk gaat Pluvius hetzelfde doen als gisteren. Uitstellen, uitstellen en pas laat in de nacht die druppels loslaten...

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » do 15 aug 2019, 20:52

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » za 17 aug 2019, 11:40

In 1914 werd de Laurensmarkt afgelast, door het enige dagen daarvoor uitbreken van de eerste wereldoorlog en de daarop volgende mobilisatie van het leger. In 1917 wilde de gemeente de kermis laten doorgaan, maar als gevolg van grote tekorten aan kolen en gas dreigde de kermis toch niet door te gaan. Maar omdat de kermisexploitanten zelf zorgden voor goede verlichting op het kermisterrein en voor voldoende kolen, werd er alsnog toestemming gegeven. Om kolen en gas te sparen, ging de kermis in de avond ook eerder dicht. In dat jaar had de gemeente slechts 182 gulden uitgegeven aan electriciteit tijdens de kermis, wat ruim binnen het door de Rijksoverheid gestelde bedrag was wat de gemeente door de distributie aan vermakelijkheden mocht uitgeven. In 1918 echter, was er opnieuw discussie over de kermis, aangezien de stad onvoldoende electriciteit had om de burgers van stroom te voorzien, terwijl dat dan wel naar de exploitanten zou kunnen gaan. Dus werd in 1918 besloten, de kermis te beperken tot 5 dagen en de lappendag af te schaffen. Na afloop van deze kermis bleek echter, dat de winkeliers aanzienlijk minder omzet hadden, de kasteleins problemen kregen met het betalen van pacht voor het innemen van gemeentegrond voor terrassen en de kermisexploitanten zeer ontevreden waren vertrokken en de pacht voor de gemeentekas een flinke deuk had gekregen. Maar het gemeentebestuur dreigde nog verder te gaan. Zij stelde voor om in 1919 de kermis geheel af te schaffen, aldus aangestuurd vanaf de preekstoelen van de kerken, waar dominee en priester elkaar vonden in het gevecht tegen de goddeloosheid van de kermis. Echter waren er in 1919 verkiezingen voor de gemeenteraad, waar tot ieders stomme verbazing, de “Neutrale Vereeniging Hoorns Belang, VZ” vier van de 15 zetels veroverde. Deze partij had zich zeer sterk uitgesproken tegen het verkleinen van de kermis in oppervlak en duur. Nadat zij in het college een wethouder ging leveren, werd uiteindelijk met 9 stemmen voor en 4 stemmen tegen (en één onthouding) besloten, de kermis in haar oude luister te herstellen. Na die tijd is er eigenlijk geen enkele politieke partij in Hoorn meer geweest, die het aandurft de grootte en duur van de kermis ter discussie te stellen.
In 1931 was er een ernstige politieke rel met betrekking tot de kermis. Dat jaar had de exploitant die zijn zaak vlak bij de gereformeerde kerk had staan, zijn orgel niet uitgezet tijdens de zondagmiddagsdienst. Hierdoor was de dominee onhoorbaar voor de kerkgangers die aanwezig waren. Dit werd door de Antirevolutionaire Partij gezien als complete minachting voor het Woord des Heren. Er werd geeist dat de kermis op zondag zou sluiten. Desnoods kon de gemeente de kermisexploitanten tegemoet komen door deze dagen te compenseren door de kermis een aantal dagen te verlengen. De kermisexploitanten waren het hier niet mee eens, want de zondag was de dag waarop er het meeste verdiend werd. Een compromis werd bereikt door de kermisexploitanten te verplichten tussen 3 en 6 uur op zondagmiddag een muziekverbod op te leggen. De kermis werd niet verlengd. Een foto van het stadhuis uit die tijd.

Afbeelding

Hoorn, 190816

De vuurwerkavond begon aardig. Volle parkeerterreinen, grote drukte op de kermis, flinke rijen voor de zaken. Maar ene heer Pluvius besloot het kermisadagium: “steeds een beetje meer, steeds een beetje sneller” te misbruiken. Waar het eerst druppelde, dan heel langzaam regende, dan ietsje harder en tijdens het vuurwerk de kraan open werd gezet voor een “sappige, langdurend Hollands regentje” was er dus na het vuurwerk geen sprake meer van mensenmassa's voor de kassa's, maar eerder van: “hoe kom ik zo snel mogelijk door de mensenmassa naar huis”. En dat was jammer...

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » zo 18 aug 2019, 12:01

In 1940 werd de kermis door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog afgelast, maar in 1941 en 1942 was er wel een verkleinde Laurensmarkt. In 1943 werd door de Duitse bezetter het organiseren van kermissen verboden. Maar opeens bleek dat het “afzonderlijk optreden van kermisondernemingen” was toegestaan. Dus werd in oktober 1943 gedurende een week een zweef- en een fietsmolen op de Noorderveemarkt opgebouwd. Het gedrang van de vele bezoekers was ontzettend. Ook in 1945 werd de Laurensmarkt afgelast, maar niemand mopperde, aangezien er eind augustus een zeer groot bevrijdingsfeest, met kermis in de stad plaatsvond.

In 1946 bestond de jaarmarkt 500 jaar. Doordat de Duitse bezetter de klokken van de Grote Kerk voor het koper had geroofd, kon deze Laurensmarkt voor het eerst in haar bestaan niet worden ingeluid. Ook had Nederland een groot tekort aan electriciteit, waardoor winkeliers en kermisexploitanten werden verzocht, etalageverlichting uit te laten. De kermis zou weer vooroorlogs worden, werd gezegd. Dit bleek echter niet het geval, omdat de voor de oorlog zo populaire schouwburgtent nooit meer terug kwam. Ook waren er vrijwel geen nougat, poffertjes en wafelkramen, omdat het eten en met name het suiker nog op de bon was. Een greep uit de zaken die er toen stonden: Ferris Wheel, Stoomcarrousel, zweefmolens, Bibberbaan, Holly Holly (de huidige Cake Walk), Autoscooter en natuurlijk ontbrak de draaimolen op het Nieuwland niet. De afsluitende lappendag in 1946 was zeer teleurstellend, omdat door het gebrek aan goederen en het feit dat veel goederen op de bon waren, er slechts weinig kramers op afkwamen.

Afbeelding

Hoorn, 190817

De tweede zaterdag. Gezellig druk op het terrein, maar eigenlijk niet zo druk als ik verwacht had.

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

Re: Hoorn, 2019

Berichtdoor Centurion » zo 18 aug 2019, 12:01

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding
Centurion
 
Berichten: 454
Geregistreerd: zo 05 jan 2014, 10:40
Woonplaats: Hoorn

VorigeVolgende

Keer terug naar Kermis in beeld

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Google [Bot] en 2 gasten